İş ispatı (PoW)

İş ispatı, blok üretimini gerçek ve maliyetli bir hesaplamaya bağlayarak bir blok zincirini güvence altına alır. Ağ, arkasında en fazla iş bulunan geçmişe güvenir; bu yüzden geçmişi yeniden yazmak son derece pahalıdır.

Fikir kripto paradan daha eskidir. İlk olarak 1993'te istenmeyen e-postaları göndermeyi pahalı hale getirmenin bir yolu olarak önerildi. 1997'de Hashcash adlı bir sistem aynı fikri e-posta için kullandı. 2009'da başlatılan Bitcoin onu açık bir deftere uyguladı.

İşleyişi şöyledir. Bir madenci işlemleri aday bir blokta toplar ve nonce denen, değiştirilebilen bir sayı ekler. Bloğu hash'ler ve bu, rastgele görünen bir sayı üretir. O sayı ağın hedefinin altındaysa blok geçerlidir. Değilse madenci nonce'u değiştirir ve saniyede milyarlarca kez yeniden dener.

Geçerli bir hash bulmak zordur, ama birini kontrol etmek anlıktır. Herkes bloğu bir kez hash'leyip hedefi karşıladığını doğrulayabilir. Binlerce bilgisayarın birbirine güvenmeden zincir üzerinde anlaşmasını sağlayan budur.

Ayrıca geçmişi değiştirmeyi pahalı hale getirir. Eski bir bloğu yeniden yazmak için saldırganın onun işini ve ondan sonraki her bloğun işini ağın geri kalanından daha hızlı yeniden yapması gerekir. Bir işlem ne kadar derine gömülürse o kadar güvenlidir.

Madencilerin yaptığı iş budur: blok ekleme hakkını kazanmak ve ödülü almak için hesaplama gücü harcarlar. Her coin kendi algoritmasını seçer ve bu, işi en iyi CPU'ların mı, GPU'ların mı yoksa ASIC'lerin mi yapacağını belirler. Bazı yeni tasarımlar, sıfır bilgi ispatıyla kanıtlanan gerçek matris hesabı gibi, işin kendisini faydalı kılmaya çalışır.

Yaygın bir yanılgı, işin akıllıca bir problem çözmek olduğudur. Daha çok bir piyangoya benzer: her hash bir bilettir ve daha fazla hashrate daha fazla bilet alır. Ana alternatif hisse ispatıdır. Zinciri hesaplama yerine kilitlenmiş coin'lerle güvence altına alır ve madencilik içermez.